04.3212.3961 vietnambsr@gmail.com

NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO Ở VIỆT NAM: VẪN CHỈ DỪNG Ở TIỀM NĂNG

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng […]

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng […]

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng tái tạo ở nước ta.
Năng lượng tái tạo chiếm 4% nguồn điện thế giới  
Thạc sĩ Đoàn Văn Bình, Phó viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng cho biết, sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhiều nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng sinh khối, năng lượng gió, mặt trời… đã được chú ý phát triển nhằm thay thế sự độc quyền của dầu mỏ.

Theo thống kê của tổ chức năng lượng quốc tế IEA, năm 2004, tổng công suất của các nguồn năng lượng tái tạo trên toàn thế giới là 160GW (tức 160 triệu KW), không kể thủy điện lớn, chiếm 4% tổng công suất các nhà máy điện trên toàn cầu và tương đương một phần năm tổng công suất các nhà máy điện hạt nhân trên thế giới. 
Trong tổng số nguồn năng lượng tái tạo này, các nước đang phát triển như Việt Nam chiếm 44%, tức 70GW.

IEA đặt mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo để đến năm 2050 sẽ chiếm một nửa công suất điện trên toàn cầu. 
Công nghệ năng lượng tái tạo phát triển nhanh nhất thế giới hiện nay là điện mặt trời với tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm là 60%, bao phủ cho hơn 400.000 mái nhà ở Nhật Bản, Đức và Mỹ.

Loại nguồn tăng nhanh thứ hai là điện gió với tố độ tăng bình quân hằng năm là 28%. Đức là nước dẫn đầu trong ứng dụng công nghệ năng lượng gió. 
Hiện đã có 45 nước xác định chỉ tiêu phát triển năng lượng tái tạo trong nhiều năm tới, gồm 25 nước thuộc EU, nhiều bang, thành phố của Mỹ, Canada và 10 nước đang phát triển. Riêng EU đặt mục tiêu năng lượng tái tạo chiếm 21% tổng công suất vào năm 2010. Cũng đến 2010, Trung Quốc đặt mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo chiếm 10% tổng công suất, tương đương 60GW.

Mỹ đặt ra mục tiêu phát triển năng lượng mặt trời đạt tốc độ tăng trưởng 25%/năm và tới năm 2030 sẽ đạt mức 10% sản lượng điện. 
Theo đánh giá của Hội đồng Năng lượng tái tạo châu Âu (EREC), khai thác nhiệt mặt trời từ nay đến năm 2020 đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm là 16%, và từ 2020 đến 2030 là 14%/năm.

Năng lượng thủy triều được các nước Anh, Pháp và gần đây là Hàn Quốc quan tâm phát triển. Nhà máy thủy triều đầu tiên được xây dựng tại Pháp năm 1966 với công suất 249MW, sản xuất 640 triệu KW điện hằng năm và hiện vẫn đang là nhà máy điện thủy triều lớn nhất thế giới. Nhưng gần đây Hàn Quốc tuyên bố sẽ xây dựng tại Ganghwa một nhà máy thủy triều có công suất 812MW và sẽ đưa vào vận hành năm 2015. 
Năng lượng sóng biển cũng đang được 30 nước đầu tư nghiên cứu công nghệ để khai thác. Theo kết quả điều tra của tổ chức Năng lượng thế giới, tiềm năng năng lượng sóng có thể khai thác được trên thế giới là 2 triệu MW và với châu Âu, nguồn năng lượng này đủ đáp ứng một nửa tổng tiêu thụ năng lượng.

Việt Nam: nghiên cứu hời hợt, ứng dụng nhỏ giọt 
Theo TS Dương Duy Hoạt, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam có nhiều tài nguyên năng lượng thiên nhiên đa dạng, phong phú bao gồm hầu hết các loại nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới gồm: năng lượng gió, mặt trời, thủy điện nhỏ và cực nhỏ, địa nhiệt, năng lượng sinh khối (biomass), khí sinh học (biogas), năng lượng sóng biển và thủy triều.

Tuy nhiên, các nguồn năng lượng này chưa được điều tra, nghiên cứu kỹ lưỡng, tạo ra những cơ sở khoa học tin cậy để phát triển và khai thác sử dụng. 
 TS Dương Duy Hoạt cho biết, theo tính toán sơ bộ thì tổng tiềm năng về năng lượng gió của Việt Nam rất lớn, vùng lãnh thổ có thể khai thác có hiệu quả năng lượng gió chiếm 9% diện tích cả nước. Gần đây một số công ty và đơn vị nghiên cứu đã tiến hành dựng cột đo gió ở một số điểm ven biển, hải đảo ở miền bắc và miền trung và thu được kết quả tương đối khả quan. Tuy nhiên số cột đo chế độ gió còn quá ít so với yêu cầu thực tế, nên đến nay Việt Nam vẫn chưa có cơ sở dữ liệu tin cậy và đầy đủ để đánh giá tiềm năng năng lượng gió.

TS Hoạt cho rằng, cũng cần điều tra phân tích nguyên nhân tại sao trạm điện gió lớn đầu tiên của Việt Nam tại đảo Bạch Long Vĩ lại hoạt động không hiệu quả để rút ra những bài học cần thiết khi ứng dụng năng lượng gió. 
Nguồn năng lượng địa nhiệt của Việt Nam cũng khá phong phú. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã phát hiện 269 nguồn nước nóng và 30 điểm địa nhiệt có khả năng khai thác năng lượng địa nhiệt với quy mô công nghiệp. Nhưng đó chỉ là kết quả điều tra ban đầu, chỉ sử dụng các phương pháp nghiên cứu bề mặt mà chưa có các công trình nghiên cứu sâu như khoan, bơm thí nghiệm, lấy mẫu theo độ sâu nên cũng chưa có số liệu để đánh giá đúng tiềm năng địa nhiệt của nước ta.

Theo số liệu điều tra của ngành khí tượng thủy văn, cường độ bức xạ mặt trời trung bình ngày trong năm ở phía bắc là 3,69KWh/m2 và phía nam là 5,9KWh/m2.  Số giờ nắng trung bình ở phía bắc là 1.600h và phía nam là 2.700h. Năng lượng mặt trời đã bắt đầu được ứng dụng ở Việt Nam với khoảng 6.000 trạm điện mặt trời với tổng công suất 750KW được lắp đặt cho khu vực miền núi và hải đảo. Nhưng hiện nay, giá thành thiết bị công nghệ điện mặt trời trên thế giới và ở nước ta còn quá cao nên năng lượng mặt trời vẫn chưa phát triển. 
Về năng lượng khí sinh học, ông Trần Khắc Tuyến, Viện Khoa học Năng lượng cho biết, Biogas cũng đóng góp một phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng, đặc biệt trong bối cảnh các nguồn nguyên liệu truyền thống ngày càng cạn kiệt như hiện nay.

Nhu cầu sử dụng công nghệ biogas cho các hộ nông dân là rất lớn, lên đến hàng chục triệu hầm, nhưng cho đến nay cũng chỉ mới lắp đặt được hơn 90.000 hầm. 
Theo ông Tuyến, có rất nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do chất lượng công nghệ chưa đạt yêu cầu. Nhiều công trình sau khi đưa vào sử dụng trong thời gian ngắn đã xảy ra sự cố rò rỉ, thất thoát khí, có hầm bị tắc nghẽn không hoạt động được. Nhiều hầm bị sập nắp vòm mà việc sửa chữa rất khó khăn, có nơi sửa chữa đã gây chết người như ở Hải Phòng, Hà Nam…

Năng lượng tái tạo làm thế nào để đạt 3% tổng năng lượng vào 2020?  
Ông Bùi Huy Phùng, Viện Khoa học Năng lượng cho biết, Việt Nam phấn đấu đạt khoảng 3 đến 5% tổng năng lượng thương mại sơ cấp vào năm 2020-2025 và đạt 10% vào giai đoạn 2040-2050.

Tuy nhiên, đến nay, theo TS Dương Duy Hoạt, Việt Nam vẫn chưa được nhà nước đầu tư để điều tra cơ bản một cách khoa học, có hệ thống để đánh giá chính xác tiềm năng các nguồn năng lượng tái tạo trên cả nước. Vì thế, chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng tái tạo ở nước ta. 
Ông Hoạt kiến nghị, Nhà nước cần sớm ban hành luật năng lượng tái tạo, nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi có tính đột phá để đẩy mạnh khai thác sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo. “Chỉ khi có được sự quan tâm thực sự của nhà nước bằng những hành động cụ thể được luật hóa thì mới tạo ra được thị trường cho năng lượng tái tạo phát triển”, ông Hoạt nhấn mạnh.

Một nhiệm vụ quan trọng nữa là cần tiến hành ngay việc điều tra cơ bản đánh giá tiềm năng tất cả các nguồn năng lượng tái tạo. Trước mắt, ưu tiên cho những nguồn có tiềm năng lớn, có tính khả thi cao như năng lượng gió, mặt trời, địa nhiệt, năng lượng biển. 
Ông Hoạt đề nghị cần phải xác định phát triển năng lượng tái tạo là một nhiệm vụ khoa học công nghệ ưu tiên, là một giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, do đó cần sớm hình thành chương trình khoa học công nghệ trọng điểm về năng lượng mới và tái tạo. Đào tạo nguồn nhân lực cho chuyên ngành năng lượng tái tạo cũng là việc cần phải làm.

Việc sử dụng các nguồn năng lượng thiên nhiên tại chỗ vốn khá dồi dào ở Việt Nam như gió, mặt trời, thủy điện nhỏ… để cấp điện tưởng là một việc dễ, nhưng nếu không có biện pháp khả thi thì sẽ rất khó thành hiện thực.

RELATED

Seminar và Giao thương công nghệ Hàn Việt 2018

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng […]

Công nghiệp hỗ trợ là trọng tâm phát triển công nghiệp của Việt Nam

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng […]

Hàn Quốc tăng giao thương với Việt Nam để giảm phụ thuộc vào các nền kinh tế lớn

Mặc dù Việt Nam được biết đến là nơi có hầu hết những nguồn năng lượng tái tạo hiện có trên thế giới, nhưng theo các nhà khoa học, chúng ta vẫn chưa có cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển lâu dài các nguồn năng lượng […]